De dieetcultuur

15 - 03 - 2022 | Voeding

De zomer komt er weer aan. De hoogste tijd om aan onze bikini body te gaan werken. Even die paar “extra kilootjes” eraf! Oftewel: de tijd van het jaar waarin de dieetcultuur nog even extra toeslaat. 


Wat is de dieetcultuur?

De dieetcultuur is een maatschappelijk systeem van overtuigingen, boodschappen en gedrag dat waarde hecht aan iemands gewicht en/of uiterlijk in plaats van gezondheid en welzijn. Het is een cultuur waarin dun(ner) wordt gezien als iets positiefs en dik(ker) wordt gezien als iets negatiefs. Het is de overtuiging dat iedereen wordt geacht om ofwel dun te blijven, ofwel naar dunner te streven. Een wereld waarin gestoord eetgedrag sociaal geaccepteerd wordt. 

Je voelt je gedwongen om een veel tijd, energie en geld te besteden aan het proberen slanker te worden en daarmee aan het ideaalbeeld te voldoen; ook al geven onderzoeken aan dat diëten bij 95% van de mensen niet werken op de lange termijn.

Dat de dieetcultuur schadelijk is, dat weet je misschien nu nog niet, maar hopelijk na het lezen van dit artikel wel. Het wordt steeds machtiger door de invloed van social media.


Omschrijving

De beste omschrijving van het woord dieetcultuur komt door Christy Harrison, een gecertificeerde intuïtief eten coach: 

De dieetcultuur is een systeem van overtuigingen dat:

  • Slank zijn verheerlijkt en het gelijkstelt aan gezondheid en mentale kracht. Daardoor kun je je leven lang denken dat je totaal verkeerd bezig bent, alleen maar omdat je niet voldoet aan het onmogelijke slanke ideaalbeeld.
  • Gewichtsverlies promoot als middel om een hogere status te bereiken. Je voelt je gedwongen om een enorme hoeveelheid tijd, energie en geld te besteden aan het proberen slanker te worden; ook al geven onderzoeken duidelijk aan dat bijna niemand bewust gewichtsverlies meer dan een paar jaar kan volhouden.
  • Bepaalde manieren van eten afkeurt terwijl het andere goedkeurt of de hemel in prijst. Je wordt gedwongen extreem oplettend te zijn wat je eetgedrag betreft, je schaamt je voor het maken van bepaalde eetkeuzes en je raakt afgeleid van je plezier, je doel en je kracht.
  • Mensen die niet voldoen aan het ideaalbeeld van ‘gezond’ onderdrukt. Dit schaadt de gezondheid van zowel mensen met een forser postuur als andere gemarginalseerde groepen, zowel mentaal als fysiek.

Het ideaalbeeld

Het ‘perfecte’ lijf is door de jaren heen al een aantal keren veranderd. Zo waren vroeger een volle boezem en ronden heupen populair, maar daar hoorde natuurlijk geen vetrolletjes of een dikke buik bij. Al ons hele leven wordt een slank lichaam als ideaal beschouwd in onze maatschappij. 

De overtuigingen van de dieetcultuur beïnvloedt iedereen, ongeacht gewicht. Bijna iedereen wordt inmiddels aangemoedigd om een onbereikbaar lichaamsbeeld na te streven. Ik vind het niet zo gek dat bijna elke vrouw de wens heeft om af te vallen. Het ideaalbeeld dat we overal tegenkomen is niet realistisch. Want wist je dat de gemiddelde vrouw in Nederland maat 42 heeft? En dan heb ik het niet over haar schoenmaat. Echter laten ze dit maar weinig zien, want op tv, in de krant en online zien we voornamelijk vrouwen met maat 34 of 36. We zien dit al lange tijd als ‘het normale lichaam’, maar het is alles behalve normaal. 

Van een beetje fotoshoppen zijn we namelijk ook niet vies. Dit gebeurd in zowel tijdschrijften als op social media of op tv. Met als gevolg dat we alleen nog maar dunne vrouwen, zonder rimpels, cellulitis en striae zien. Nou echt waar, ik zou echt mijn best moeten doen om zo’n iemand in het dagelijks leven tegen te komen. Het is zo onrealistisch!

Als het gaat over dikke mensen, dan zien we vaak het tegenovergestelde: foto’s van dikke mensen die fastfood eten, artikelen met de woorden ‘obesitas’ en ‘epidemie’ en dikke personen spelen altijd de slechterik of dommerik in flims. 

De boodschap ik wel duidelijk: dik zijn is fout. Als je dan een zwaarder lichaam hebt en elke dag ook nog eens hoort dat dat niet goed is of dat het niet hoor, is het ook wel logisch dat je wellicht een afkeer krijgt tegen je eigen lichaam en het liefst wil voldoen aan het ideaalbeeld.

Het is eigenlijk fucked-up dat we dagelijks de boodschap krijgen dat we er niet toe doen, of dat we niet goed genoeg zijn. Dat we ons lichaam moeten veranderen en dat het aan wilskracht ligt. Terwijl het wetenschappelijk is bewezen dat 85% – 95% van de diëten niet werkt op lange termijn. Dat ⅔ van de mensen die een dieet hebben gevolgd, vaak meer aankomt dan dat ze zijn afgevallen en dat diëten op lange termijn zelfs gewichtstoename bevordert.


In het dagelijks leven

Soms is de dieetcultuur duidelijk aanwezig, maar soms valt het ook wat minder op. Volgende opmerkingen vallen namelijk ook wel degelijk onder de dieetcultuur.

“Zou je dat nou wel echt eten?”

“Wat zie je er goed uit zeg, hoeveel ben je afgevallen?”

En wat dacht je van de voor en na foto’s op Instagram of de “What I eat in a day” posts. 

De dieetcultuur is in het dagelijks leven zichtbaar op verschillende manieren:

  • Voor en na foto’s op Instagram.
  • Voedingsmiddelen als ‘goed’ of ‘fout’ bestempelen.
  • Methodes die onder het mom van “het is geen dieet maar een leefstijl” doen alsof het geen dieet is, maar o.a. wel een meetlint en voor en na foto’s gebruikt.
  • Mensen die opmerkingen maken over de eetkeuzes van anderen.
  • Lichaamsbeweging als straf voor wat je eet of gaat eten.
  • De druk op bruiden om af te vallen voor de trouwdag.
  • Druk op net bevallen moeders om hun ‘oude lichaam’ weer terug te krijgen.
  • Advertenties die jou erop wijzen dat je gezonder bent wanneer je afvalt
  • Die buurvrouw met haar ‘goedbedoelde’ adviezen over het skippen van koolhydraten, want dit werkte voor haar ook.
  • De moeders op het schoolplein, die het hebben over eetschema’s, diëten etc.
  • Een eenzijdig lichaamsbeeld op tv, social media en in tijdschriften
  • Voedingsdeskundige die roepen dat 20 kg afvallen met shakes geen dieet is.
  • Alles dat suikers en dus koolhydraten bevat omrekenen naar suikerklontjes.
  • Het verslavende effect van cocaïne vergelijken met suiker.
  • Professionals die bewijzen dat detoxen daadwerkelijk nodig is om je lichaam te reinigen.
  • Koolhydraten vervangers in de supermarkt zoals bloemkoolrijst, courgette spaghetti en pompoen lasagnebladen.

En ik denk dat we zo nog wel even door kunnen gaan.

Kortom, wees je bewust van de invloed die de dieetcultuur heeft en probeer er stap voor stap uit te stappen. Jij bent veel meer waard dan het getal op de weegschaal! 


Mocht je dit artikel interessant vinden? Dan vind je het misschien ook wel interessant om meer te lezen over BMI of een verstoorde relatie met eten.

Over FoodLies

Geen korte termijn aanpak en diëten, maar een leefstijl ontdekken die voor de rest van je leven gemakkelijk vol te houden is. FoodLies helpt je hierbij en deelt inspirerende teksten en gezonde recepten om je op weg te helpen. Het draait allemaal om het vinden van een juiste balans, niet het schrappen van die heerlijke appeltaart op een verjaardag. Met kleine stappen, grote doelen bereiken.

Recente blogs

Stay connected

Pin It on Pinterest